News
News
Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi ve Kooperatif Şoförleri Yüzbinlerce Lira Ceza Ödeyebilir
Tekirdağ Altı Nokta Körler Derneği Başkanı Kemal Yıldız, engelli bireylerin toplu taşımada yaşadığı sorunlara ilişkin önemli bir adım attı. Yıldız, engelli ve yaşlı vatandaşları araçlarına almayan ya da ücret talep eden şoförler ile bu ihlallere müdahale etmediği iddia edilen Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi hakkında emsal mahkeme kararlarını kamuoyuyla paylaştı.
Paylaşılan kararlar, engelli haklarının ihlal edilmesi halinde hem kooperatif şoförlerinin hem de yerel yönetimlerin yüzbinlerce liralık idari para cezaları ve yargı süreçleriyle karşı karşıya kalabileceğini ortaya koyuyor.
Yıldız, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) üzerinden Trabzon ve Diyarbakır’da verilen ve kesinleşen kararların, benzer ihlallerin Tekirdağ’da yaşanması halinde yargı yolunun açılabileceğini vurguladı.
“Engelli ve Yaşlı Vatandaşların Hakkı Engellenemez”
Tekirdağ’da bazı toplu taşıma hatlarında engelli ve yaşlı vatandaşların araçlara alınmadığı veya kart cihazlarının kapatıldığı iddiaları gündeme geldi.
Marmaraereğlisi’nde bir şoförün engelli ve yaşlı yolcuları araca almaması, Süleymanpaşa–Çınarlı hattında bir şoförün engelli ve sarı basın kartı sahipleri için kart cihazını kapatması, Kumbağ ve şehir içi M kooperatifine bağlı bazı minibüslerde ise engelli, yaşlı ve sarı basın kartı sahiplerine kart cihazlarının kapatıldığı yönündeki şikayetlerin bulunduğu ifade edildi.
Kumbağ ve şehir içi M kooperatif minibüslerine yönelik şikayetlerin sorulması üzerine Tekirdağ Şoförler Odası Başkan Yardımcısı Recep Nişancı’nın, bu uygulamanın Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi ve UKOME kararı olduğu yönünde açıklama yaptığı ifade edildi.
Öte yandan kartlı sisteme geçen ve Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi tarafından kart okuma cihazı takılan tüm toplu taşıma araçlarının, mevzuat gereği ayrım yapmaksızın ücretsiz kart uygulamasını kabul etmek zorunda olduğu da hatırlatıldı.
Kemal Yıldız, açıklanan emsal kararların bu tür uygulamaların “ayrımcılık” kapsamında değerlendirilebileceğini ortaya koyduğunu belirtti.
Büyükşehir Belediyesi Yol ve Kaldırımlar Nedeniyle de Yargı Önüne Çıkabilir
Yıldız ayrıca, engelli erişimine uygun yapılmayan yol ve kaldırımlar nedeniyle de belediyeler hakkında dava açılabildiğini belirtti.
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu üzerinden açılan davalarda, erişilebilirlik kurallarına uyulmaması durumunda idari para cezaları ve tazminatların gündeme gelebileceğini ifade eden Yıldız, Tekirdağ’da da benzer başvuruların Tekirdağ Altı Nokta Körler Derneği aracılığıyla yapılmasının gündemde olduğunu söyledi.
Şoförler de Büyükşehir ve Meclisten Destek Bekliyor
Tekirdağ’daki taşıma kooperatifleri ise ücretsiz taşımaya ilişkin uygulamaların kendilerini zor durumda bıraktığını belirtiyor.
Kooperatif temsilcileri;
65 yaş üstü vatandaşların ayda 1500’e kadar ücretsiz seyahat gerçekleştirdiğini,
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının verdiği engelli kimlik kartı dışında belediyenin de kart verdiği yönünde iddialar bulunduğunu,
Araç camlarında 6 kalem ücretsiz taşıma yazmasına rağmen 28 hatta 36 kalem ücretsiz yolcu taşımak zorunda kaldıklarını ifade ediyor.
Şoförler, ücretsiz kartların tek ve standart bir sistemle tüm Türkiye’de kullanılmasını, ayrıca 65 yaş üstü ücretsiz yolculuklara makul bir sınırlama getirilmesini talep ediyor.
Emsal Karar: Diyarbakır’da Kooperatiflere 256 Bin Lira Ceza
Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), Diyarbakır’da özel halk otobüsü şoförlerinin engelli bireyleri araçlara almaması ve ücret talep etmesi üzerine inceleme başlattı.
İnceleme sonucunda iki kooperatifin ayrımcılık yasağını ihlal ettiğine hükmeden TİHEK, her iki kooperatife 256 bin 357’şer lira idari para cezası verdi.
Kararda, Anayasa’nın 10. maddesinde düzenlenen eşitlik ilkesine dikkat çekilerek, engelli bireylerin toplu taşıma hizmetlerinden yararlanmasının engellenmesinin haklı ve meşru bir gerekçe oluşturamayacağı vurgulandı.
Emsal Karar: Trabzon’da Belediyeye Ceza
TİHEK’in bir başka kararında ise Trabzon’un Yomra ilçesinde yürüyüş yolunda görme engelliler için hissedilebilir yüzey bulunmaması ayrımcılık olarak değerlendirildi.
Kurul, erişilebilirlik kurallarına uyulmadığı gerekçesiyle Yomra Belediyesine 50 bin lira idari para cezası verdi.
Engelli Hakları Ulusal ve Uluslararası Hukukla Korunuyor
Engelli bireylerin hakları yalnızca ulusal mevzuatla değil, uluslararası sözleşmelerle de güvence altına alınıyor.
Bu kapsamda;
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 10. maddesi eşitlik ilkesini düzenliyor.
5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun, kamu hizmetlerinin engellilere erişilebilir olmasını zorunlu kılıyor.
Türk Ceza Kanunu’nun 122. maddesi, engellilik nedeniyle ayrımcılığı suç sayıyor.
Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi, engellilerin toplumsal hayata eşit katılımını güvence altına alıyor.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 14. maddesi ve Avrupa Sosyal Şartı, ayrımcılığı yasaklıyor.
“Sorun Masada mı Çözülecek, Yargıda mı?”
Tekirdağ Altı Nokta Körler Derneği Başkanı Kemal Yıldız, Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Candan Yüceer’e çağrıda bulunarak şu soruyu gündeme getirdi:
“Engelli vatandaşların yaşadığı sorunlar, kooperatif şoförleriyle birlikte basın önünde çözüm üretilerek mi giderilecek, yoksa TİHEK ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi yoluyla açılacak davalarla mı çözülecek?”
Yıldız ayrıca, geçmişte İçişleri Bakanlığı ve Valilik Hukuk Bürosu üzerinden açtığı bir davada haklı bulunulduğunu ve cezai yaptırım uygulandığını hatırlattı.
Murat ÜRTEKİN
